BRUSSEL - Wel levensbeëindiging bij kinderen, maar geen euthanasie in wettelijke zin

Euthanasie in de strikte betekenis waarbij een arts het leven van een patiënt beëindigt op diens uitdrukkelijk verzoek, komt niet voor bij minderjarigen in Vlaanderen. In acht procent van alle overlijdens van minderjarigen in Vlaanderen werd wel een middel toegediend om het leven van het kind te beëindigen, maar dat gebeurde nooit op verzoek van het kind zelf. Dat blijkt uit een studie van Geert Pousset en enkele collega’s van de Vrije Universiteit Brussel en de Universiteit Gent, die recent gepubliceerd werd in het gezaghebbende vaktijdschrift Archives of Pediatrics & Adolescent Medicine.

De onderzoekers van het Bioethics Institute van de Universiteit Gent en de onderzoeksgroep Zorg rond het Levenseinde van de Vrije Universiteit Brussel ondervroegen over een periode van anderhalf jaar alle artsen die in Vlaanderen met het overlijden van een minderjarige geconfronteerd werden. In 36% van alle sterfgevallen bleek dat één of meerdere beslissingen werden genomen die het levenseinde kunnen bespoedigen, zoals het stopzetten van behandelingen of het opdrijven van pijnmedicatie. De meeste van die beslissingen werden weliswaar in overleg met de ouders genomen, maar de minderjarigen zelf waren zelden betrokken. Opvallend was dat er in 8% van alle sterfgevallen een middel werd toegediend met het uitdrukkelijke doel het leven van het kind te beëindigen. Dat is dubbel zoveel als bij volwassenen. Meestal gebeurde dat heel kort voor het verwachte overlijden en bij patiënten zonder enig uitzicht op verbetering. In drie kwart van de gevallen verzochten de ouders om de levensbeëindiging. Opvallend was dat er in geen enkel geval een uitdrukkelijk verzoek van de minderjarige patiënt zelf aan voorafging. Dit betekent dus dat men officieel niet kan spreken over euthanasie, omdat er volgens de Belgische euthanasiewet pas sprake kan zijn van euthanasie als levensbeëindiging gebeurt op uitdrukkelijk verzoek van de patiënt.

Het is voor het eerst dat er voor Vlaanderen betrouwbare cijfers beschikbaar zijn rond het voorkomen van euthanasie bij kinderen. Deze cijfers kunnen helpen om het maatschappelijke en politieke debat te onderbouwen, dat in het verleden al geleid heeft tot verschillende wetsvoorstellen betreffende een uitbreiding van de euthanasiewet naar minderjarigen.

De onderzoekers pleiten voor een voortzetting en verbreding van het debat rond levensbeëindiging bij kinderen, met bijzondere aandacht voor de betrokkenheid van de minderjarigen zelf. Verder is er nood aan meer onderzoek om beter te begrijpen waarom Vlaamse artsen zich vaak genoodzaakt zien om het leven van een minderjarige patiënt te beëindigen.

Referentie:

Pousset G, Bilsen J, Cohen J, Chambaere K, Deliens L, Mortier F. Medical end-of-life decisions in children in Flanders, Belgium. A population-based postmortem survey. Archives of Pediatrics and Adolescent Medicine 2010;164(6):547-553.

Website: www.vub.ac.be